Alle politieke partijen uit het Brabantse Land van Cuijk verzamelen zich woensdagavond in het gemeentehuis in Boxmeer, waar zij samen met inwoners op de voorlopige uitslag wachten.¹ Alleen Forum voor Democratie (FVD) laat zich niet zien. De partij, die na deze avond van één naar vier zetels in de raad gaat², zondert zich af op een boerderij in Vierlingsbeek.³ Ook op andere plekken in het land organiseert FVD een eigen bijeenkomst op een geheime locatie. Meestal zijn alleen partijleden welkom.

De gemeenteraden schoven deze verkiezingen landelijk naar rechts⁴. Zowel FVD, PVV, als lokale uiterst rechtse en anti-azc-partijen boekten winst. Forum voor Democratie is de grootste landelijke stijger. In alle 104 gemeenten waar Forum meedeed aan de verkiezingen, won zij een of meerdere zetels. In twee gemeenten⁵ werd ze zelfs de grootste.⁶ De partij kan de komende vier jaar rekenen op 299 raadszetels. Opvallend is dat Forum die winst niet boekte met lokale thema’s, maar met landelijke punten: tegen asielopvang, de energietransitie en Europese bemoeienis.

De besloten uitslagenavond past bij de manier waarop Forum campagne voerde. Investico volgde radicaal-rechtse en anti-migratiepartijen in aanloop naar de verkiezingen. We spraken met tientallen (ex)raadsleden en bestuurders, bekeken de kandidatenlijsten en verkiezingsprogramma’s en volgden hun online campagnes. Terwijl andere partijen lokaal aan het flyeren waren, bouwde Forum doelgericht aan een landelijke machine. De partij combineerde radicaal-rechtse standpunten en kandidaten met een opvallende discipline in haar online en lokale uitingen. Die mix leverde Forum een brede winst op.

Ook de PVV kan op winst rekenen, maar wist een kleiner deel van de rechtse kiezer te mobiliseren. Lokale partijen blijven het grootst. Ook zij schoven naar rechts op – en op die rechterflank wonnen harde nee-zeggers het van een constructiever geluid. Dit nieuw-rechtse geluid in de raad ageert niet alleen tegen keuzes van lokaal bestuur, maar ook tegen de manier waarop de lokale democratie functioneert. De Haagse vertrouwenscrisis, waarin volksvertegenwoordigers trots en luid verkondigen helemaal niets te maken willen hebben met samenwerken of verantwoordelijkheid, nestelt zich nu ook in de gemeenteraad. Dat kan de lokale democratie de komende vier jaar onder druk zetten.

PVV: kandidaten staan er alleen voor

Twee dagen nadat Geert Wilders werd bevestigd in zijn wereldbeeld – niemand is te vertrouwen – baant hij zich een weg door een mensenmenigte in Delft.⁷ Het is eind januari, en eerder die week stapten zeven PVV’ers op, onder leiding van Wilders’ vertrouweling en rechterhand Gidi Markuszower.⁸ De zeven wilden meer inspraak en verweten Wilders dat hij de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen had laten versloffen.⁹ ‘De campagne viel stil omdat de lijsttrekker er geen zin meer in had,’ stelden de opstappers.¹⁰

Over de Delftse Markt lopen de lokale PVV-kandidaats-raadsleden Sylvia Grobben en Marcel Koelewijn op een afstandje mee richting De Bonte Os. In het bruine café waar de kerstversiering nog aan de lambrisering hangt en de partner van Grobben achter de bar staat, houdt Wilders een meet & greet met zijn aanhang.¹¹ De aanleiding voor Wilders’ bezoek is een nieuw asielzoekerscentrum dat de gemeente wil bouwen bij een sportpark.¹² Delft is onderdeel van zijn ‘AZC tour’¹³, langs een aantal gemeenten waar zijn partij meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen.¹⁴ Maar van een echt landelijk aangestuurde campagne is weinig te merken, en zelf deelt de fervente Twitteraar er online nauwelijks iets over.

De PVV heeft nooit een sterke of consistente strategie voor gemeenteraadsverkiezingen gehad – en ook dit jaar oogde de campagne weinig doordacht. In Delft meldden Grobben en Koelewijn zichzelf als kandidaat. Zelfs in gemeenten waar de partij eerder al groot won, staat de PVV niet overal weer op het stembiljet. De partij kondigde op haar website aan kandidaten in bijna 30 nieuwe gemeenten te zoeken.¹⁵ Uiteindelijk lukte dat slechts in elf.¹⁶ In Kampen trok de lokale fractie zich een paar dagen na de aankondiging van hun deelname alweer terug.¹⁷ In de 39 gemeenten waar de PVV meedoet,¹⁸ zijn de lijsten kort¹⁹.

De lokale PVV’ers die meededen moeten het vooral zelf zien te rooien. Ze financieren hun eigen campagne²⁰. Die voltrok zich voor een groot deel op sociale media, wat op sommige plekken zorgde voor uitwassen. Zo deelde PVV Steenbergen een AI-video waarin een bezorgd kijkend stel wordt opgevolgd door beelden van een optocht asielzoekers die met grote tassen door een Nederlands landschap lopen. De begeleidende tekst: ‘Moeite met een woning vinden!? Vind je het heel gek?!’²¹ De PVV komt hier nu met vier zetels in de raad. Wanneer een inwoner uit Emmen op Facebook grapt dat omwonenden van azc’s een luchtbuks kunnen kopen, reageert de lokale PVV - twee zetels in de raad - daarop met de tekst ‘Wel alleen op ongedierte schieten hé?!,’ met een knipoog-emoji.²² Die Facebookpagina deelt ook AI-plaatjes van asielzoekers die woningen bezetten.

De PVV-lijsttrekker in Papendrecht belandt al in een conflict met de burgemeester voordat ze überhaupt een zetel in de raad heeft²³. Nu is ze met zes zetels de grootste partij geworden. In het linkse Delft verovert ook Sylvia Grobben een zetel.²⁴

Het relatieve succes van de PVV - die niet op vragen van Investico over de campagne reageerde - lijkt deze verkiezingen vooral voort te komen uit de inzet van de individuele kandidaten. Niet vanwege een doordachte campagne, en zeker niet door Wilders.

Radicale kandidaten

In de raadszaal van Delft schuift in de weken voor de verkiezingen een achttienjarige jongen aan op de publieke tribune bij een debat over het azc.²⁵ De student fysiotherapie²⁶ komt alvast zijn strijdtoneel voor de komende vier jaar verkennen. Ook hij krijgt een zetel in de raad, zal later blijken.²⁷ Zijn nummer twee, Kayleigh van Koppen, vist achter het net. Van Koppen liep afgelopen najaar nog achter een spandoek met de tekst ‘Pro White, Anti Israël’ onthulde NRC – samen met de man die recent veroordeeld werd vanwege het projecteren van racistische leuzen op de Erasmusbrug in Rotterdam.²⁸

De kieslijsten van Forum bestaan uit een bijzondere verzameling mensen. NRC toonde aan dat er verschillende kandidaten op de lijsten staan die lid zijn of waren van extreemrechtse organisaties als de Nederlandse Volks-Unie, Voorpost of de Geuzenbond. Wat ook opvalt: kandidaten die online complottheorieën delen, bijvoorbeeld over corona, Agenda 2030 (de machtsovername door een nieuwe elite) en Oekraïne.²⁹ Ze staan op de lijst met jonge studenten, boeren, mensen met een kerkelijke achtergrond en mensen die werkzaam zijn als ambtenaar – bijvoorbeeld bij defensie of de politie. Ze moeten de ‘brede, landelijk én lokaal verankerde maatschappelijke beweging’ vormen zoals FVD de partij voor zich ziet.³⁰

Toen de partij op 2 februari de kieslijsten inleverde bij de gemeenten waar ze mee ging doen, moesten de nieuwe kandidaten elkaar vaak nog ontmoeten.³¹ In tegenstelling tot bij de PVV, werden de lijsten hier volledig door de partijtop samengesteld na een reeks selectierondes. Enkele weken voor de verkiezingen krijgen de hoogstgeplaatste kandidaten de eer om naar Den Haag komen om in de plenaire zaal van de Tweede Kamer te oefenen met debatteren.³² ‘Landelijke politici namen de rol van GroenLinks en D66 aan, en Tweede Kamerlid Ralph Dekker was de voorzitter’, vertelt een kandidaat-raadslid glunderend.

Top-down campagne

Vier jaar geleden, bij de vorige lokale verkiezingen, deed Forum plots in vijftig gemeenten mee.³³ Die campagne stond nog sterk in het teken van Thierry Baudet en zijn boodschap.³⁴

De coronapandemie was bijna achter de rug en de laatste maatregelen werden afgeschaft. Toch opende elk lokaal verkiezingsprogramma met een voorwoord van Baudet, waarin hij Covid-19 beschreef als een groter plan van de ‘gevestigde machten’ om een ‘Great Reset’ te kunnen uitvoeren – waarmee zij ‘totale controle’ zouden krijgen. En dat, schreef Baudet, ‘gebeurt voor een heel groot deel via de gemeenten.’ Die worden in veel gevallen ‘direct gesubsidieerd en aangestuurd door de Europese Unie’.³⁵

Forum gaf toen al veel geld uit aan de campagne³⁶, en hoewel ze enkele zetels won in ruim veertig raden, leverde de campagneboodschap van Baudet Forum in geen enkele gemeente grote winst op.³⁷ Dit jaar pakte Forum het professioneler aan en ontdekte de partij het recept voor een succesvolle, volwassen, radicaal-rechtse campagne. Eind augustus maakte Thierry Baudet als fractievoorzitter plaats voor Lidewij de Vos, omdat hij zichzelf ‘niet effectief meer’ beschouwde als ‘gezicht van de partij’. De Vos ‘heeft een rustige stijl, is beschaafd, inhoudelijk, serieus, jong, likeable’, stelde hij toen: ‘Ze gaat een imagowijziging teweegbrengen.’³⁸ Zelf gaf Baudet begin januari zijn Kamerzetel tijdelijk op, om de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen te gaan leiden. Hij keert pas in de zomer terug, omdat hij eerst de lokale fracties ‘stabiel in het zadel’ belooft te helpen.³⁹

Forum deed deze verkiezingen mee in dubbel zo veel gemeenten.⁴⁰ De selectie van gemeenten was doelmatig; FVD deed vooral nieuw mee op plekken waar de partij bij de recente Tweede Kamerverkiezingen al veel stemmen wist te trekken, zoals in het noorden van Nederland.⁴¹

Net als de selectie van de kandidaats-raadsleden, is ook de lancering van de FVD-verkiezingscampagne volledig top-down georganiseerd. Begin februari komen alle lokale kandidaten en lokale FVD-programma’s tegelijk online op de gelikte landelijke website.⁴² Kiezers kunnen hier hun gemeente invoeren en de lokale lijst en plannen vinden. Die programma’s worden slechts hier en daar concreet. In het hoofdstuk ‘zorg’ in de gemeente Vlissingen wordt bijvoorbeeld alleen het behoud van sportschool ‘Feel Fit Center’ bij naam genoemd.⁴³ Doorgaans grossieren de programma’s in algemeenheden als ‘overlast hard aanpakken’⁴⁴ en ‘een focus op kerntaken’.⁴⁵

Dat geldt ook voor de kortere campagneflyers. Bij uiteenlopende gemeenten - van het Brabantse Rucphen tot het Utrechtse Soest - zijn zeven van de tien campagnepunten exact hetzelfde.⁴⁶ Lokale FVD-kandidaten staan zelf zelden op het campagnemateriaal. De poster waarop De Vos de kiezer als het meisje met de parel schuin aankijkt, hangt overal: in bushokjes, achter tractoren en op enorme billboards langs snelwegen. ‘Lidewij is ons logo,’ zegt een kandidaat-raadslid⁴⁷.

Om dat materiaal te betalen, vraagt FVD doorlopend om giften aan de achterban. ‘Een goed georganiseerde campagne maakt hét verschil bij de verkiezingsuitslag’, schrijft FVD zelf op haar website.⁴⁸ De partij vraagt om giften vanaf een euro⁴⁹ voor ‘maximale zichtbaarheid’⁵⁰ met billboards en bushokjes in elke gemeente (€150.000), flyers en posters (€100.000), radiospotjes en zendtijd (€50.000) en social media en partner advertising, (€50.000). Tellers houden de recentste en hoogste donaties bij. Het doelbedrag is €250.000.

In de laatste weken voor de verkiezingen kondigt FVD op haar landelijke website politieke cafés aan waar inwoners de kandidaten kunnen ontmoeten. Ook hier kunnen geïnteresseerden niet zomaar binnenlopen.⁵¹ Zij moeten zich vooraf aanmelden, waarna ze het adres opgestuurd krijgen. Op zo’n avond in Rucphen⁵² zijn slechts enkele inwoners afgekomen. De lijsttrekker verbiedt de aanwezige Investico-journalist om met andere kandidaten te praten – en kort daarna vermeldt de FVD-website opeens dat journalisten zich vooraf moeten aanmelden voor de cafés.⁵³

Forum is in de meeste gemeenten wel aanwezig bij het verkiezingsdebat, maar is daar in sommige gevallen wel de vreemde eend in de bijt. In Wassenaar weet de FVD-kandidaat een stelling over geld voor groenvoorziening te draaien naar een discussie over asielopvang⁵⁴ en in Zwolle zegt de FVD’er tegen cameratoezicht te zijn vanwege een complottheorie: ‘wij willen niet verder in de richting van beleid dat al jarenlang gaande is: Agenda 2030.’⁵⁵

In tegenstelling tot de PVV’ers delen de sociale media-accounts van lokale FVD-fracties tot in de laatste week voor de verkiezingen nauwelijks iets over lokale problematiek. Op de allerlaatste dagen doen ze dat plots, maar daarvoor reposten ze vooral speeches van fractievoorzitter De Vos. Zoals een video waarin ze spreekt over de onveiligheid die inwoners van Ter Apel ervaren: door haar verhaal heen zijn beelden ge-edit van oude incidenten en zelfs een video van een incident uit Zweden van meer dan zeven jaar geleden.⁵⁶

Die uitgekiende campagnestrategie onderstreept dat de controversiële kandidaten geen ‘foutjes’ zijn, maar onderdeel van een bewust opgebouwde beweging⁵⁷. De campagne is tot in detail vanuit de partijtop⁵⁸ geregisseerd: gestileerd, top-down en strak gedisciplineerd. Juist die combinatie van radicaal-rechtse en buitenissige kandidaten met een strenge discipline, blijkt een succesformule voor radicaal-rechts. De kandidaten zijn nog even extreem, maar ze lopen tijdens de campagne wel netjes in het gareel. Dat is zichtbaar in de beperkte lokale online uitlatingen, en de kalme en meer gematigde toon vanuit De Vos.

FVD laat weten niet te willen reageren op de bevindingen en vragen van Investico. ‘De wijze waarop Forum voor Democratie haar campagne voert en organiseert, betreft interne aangelegenheden waarover wij geen nadere mededelingen doen.’⁵⁹

Een proeftuin voor nieuwe leiders

Voor Forum zijn de gemeenteraadsverkiezingen meer dan een lokale strijd om zetels. De lokale politieke arena is een belangrijke springplank voor radicaal-rechtse partijen, zegt Léonie de Jonge⁶⁰, hoogleraar rechtsextremismeonderzoek aan de Universiteit van Tübingen in Duitsland⁶¹. ‘Het is de meest dichtbijzijnde politieke arena en in tegenstelling tot wat er in Den Haag gebeurt tastbaarder, zoals de locatie van azc’s, windmolens en afvalregels.’

De PVV heeft de gemeenteraden noodgedwongen afgeschreven, ook omdat Wilders de partij in zijn eentje wil runnen. ‘Waar hij meedoet, lukt het hem niet om er heel dicht bovenop te zitten,’ zegt De Jonge. Forum voor Democratie investeert nu juist veel tijd en mankracht in die verankering op lokaal niveau. Dat zie je nu ook terug in de uitslagen.

Al op het eerste partijcongres van FVD, in 2017⁶² sprak Baudet over zijn plan om de ‘democratie te herstellen’ – door een nieuwe elite op te leiden die ‘de huidige leiders’ zou moeten vervangen en verslaan. De gemeenteraad fungeert als een proeftuin voor die nieuwe generatie leiders.

Bovendien kan een partij als Forum daar zijn radicale denkbeelden en kandidaten normaliseren. De Jonge ziet hetzelfde gebeuren in Duitsland, waar ook de radicaal-rechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) lokale thema’s en kandidaten inzet om zoveel mogelijk mensen te bereiken. Ze knappen speeltuinen op, organiseren buurtbarbecues, en halen zo de scherpe randjes van hun programma af om mensen aan zich te binden. ‘Op de lokale kandidatenlijsten staan gewoon mensen die stemmers kennen uit het dorp of van de kerstborrel.’

Lokaal, rechts en radicaal

Wat betekent de grote winst van Forum concreet voor de gemeenteraad? Dat moet deels nog blijken, maar er is één duidelijk symptoom van uiterst rechts dat we de afgelopen vier jaar al zagen in de gemeenteraden: versnippering.

Niet al die nieuwbakken en onervaren raadsleden zullen netjes voor FVD in de zetel blijven zitten. Afgelopen raadsperiode, toen de partij lokaal nog veel kleiner was, stapte zeker een handvol FVD’ers⁶³ op, bij de PVV waren dat er nog meer.⁶⁴ De meeste vertrekkers namen hun raadszetel mee. Het resultaat is een golf aan afsplitsingen en nieuwe partijen op de rechterflank. Een deel van die partijen slaat een mildere toon aan en hoopt op die manier meer voor elkaar te krijgen, omdat zij lokaal meer bereid zijn tot samenwerken.

In de Drentse stad Emmen staan de kraampjes van politieke partijen begin maart weggestopt in de hoek van de drukbezochte weekmarkt.⁶⁵ De meeste inwoners lopen zonder te stoppen langs de flyerende politici. De PVV vond haar deelname in deze stad zo belangrijk, dat de partij een lijsttrekker scoutte die nu nog in een andere gemeente woont⁶⁶, en dus naar Emmen moet verhuizen. Hij staat op het verkiezingsmarktje naast de nieuwe Forum-kandidaten – die lichten hun standpunten niet toe. ‘Het staat hier allemaal,’ zeggen ze, wijzend op hun flyers. Ze willen wél de discussie aangaan: ‘Noemen júllie maar eens iets waar jullie het niet mee eens zijn?’

Tegenover hen hijst de lokale partij ‘Hart voor Emmen iemand in een groot opblaashart. Het hart deelt rood-wit-blauw-omrande flyers uit waarop speerpunten staan als ‘criminaliteit hard aanpakken’, ‘trots op onze joods-christelijke cultuur’, en ‘afbouw asielopvang’. ⁶⁷Het programma ademt zowel Forum voor Democratie als Partij voor de Vrijheid. ‘Hart voor Emmen staat voor meer transparantie – dat komt van Forum – en voor minder regeldruk. Dat is meer de PVV-kant,’ vertelt lijsttrekker Robart de Jong - lange haren, wilde baard - in zijn witte campagnejas.

Het is geen toeval. Vier jaar geleden deed De Jong nog mee aan de gemeenteraadsverkiezingen voor Forum.⁶⁸ Klaas Bosma, de huidige nummer twee van Hart voor Emmen, was toen voorman van de PVV.⁶⁹ Destijds kwamen de twee Emmenaren naast elkaar te zitten in de raad⁷⁰. Ze konden het gelijk goed vinden. ‘Bij een eindeloos overleg over de formulering van de stemwijzer keken we elkaar aan en dachten we: wat dóen we hier?’ zegt De Jong. ‘Dan gingen we samen koffie halen.’

Al snel begon het te wringen. Juist in het sociale domein merkte De Jong dat de lijn van FVD niet aansloot bij wat hij lokaal tegenkwam. ‘Ik ken mensen die niets krijgen en volledig afhankelijk zijn van mantelzorg. De Wmo en de ouderenzorg, daar mag je als gemeente best meer geld aan uitgeven’ zegt De Jong⁷¹. ‘Ik wil echt iets betekenen voor Emmen’.

Zowel hij als zijn buurman Bosma raakten teleurgesteld in hun partij. De controle van bovenaf zat De Jong dwars. ‘Elke inbreng in de raad moet soms eerst langs de provinciale en landelijke afdeling. Dat remde ons enorm af. Ik kon niet vanuit mijn hart spreken.’ PVV’er Bosma had een tegenovergesteld probleem: ‘Ik had meer hulp verwacht vanuit landelijk, maar ik moest alles alleen doen.’

Hun samenwerking werd niet beloond. Hart voor Emmen kreeg maar één zetel, PVV kreeg opnieuw twee zetels, FVD zelfs vier⁷².

Extreme lokale partijen

Naast de afsplitsers die constructiever de raad in wilden, is er ook een nieuwe groep voor wie de landelijke partijen juist niet extreem genoeg waren. Zij kozen voor een hardere koers, meestal gelieerd aan de komst van een azc: keihard ‘nee’ zeggen, zonder enige landelijke bemoeienis - ook niet van een PVV of FVD⁷³. En zij wonnen wél.

‘Wees het Gallisch dorp dat zich verzet tegen de machtige Romeinen in Den Haag en Brussel’ verwoordt Rob Roos⁷⁴ die stroming half februari op een congres in een hotel langs de snelweg bij Dordrecht. ‘Wees David, tegenover Goliath.’ Roos liet zelf FVD en JA21 achter zich, en was tot voor kort onafhankelijk Europarlementariër.⁷⁵

Het congres ‘Nationaal lokaal’⁷⁶ heeft - ondanks wat de naam doet vermoeden - wel degelijk een politieke kleur. Nagenoeg alle zeventig⁷⁷ aanwezigen zijn rechts georiënteerd en tegen azc’s. Ze strijden in verschillende gemeenten voor een zetel, maar hebben vaak hetzelfde doel: opstaan tegen wat zij zien als de opgelegde ‘Haagse ideologie’. In de praktijk komt dat vaak neer op één strategie. Zoals de sprekers het verwoorden op het podium⁷⁸: Nee tegen het azc, windmolens en betaald parkeren.

Ten minste twaalf organisatoren van anti-azc-protesten sloten zich aan bij een politieke partij.⁷⁹ De meesten van hen sloten zich aan bij een lokale partij of begonnen een nieuwe. Dat geldt ook voor de op het congres aanwezige⁸⁰ Mark Verspeek, die afgelopen jaar een protest tegen asielopvang organiseerde⁸¹ in zijn thuisstad Schiedam en ook spreker was op het Malieveld-protest van Els Rechts⁸² waar hij ‘Wij zijn Nederland’, scandeerde. Forum wilde hem ook graag hebben. Verspeek mocht meteen door naar de laatste ronde⁸³ van de selectie – maar hij stapte voor het gesprek met het landelijke bestuur uit de procedure. ‘Het was heel leuk, maar ik proefde er ook dat ik er niet zelf de touwtjes in handen zou hebben.’

Verspeek komt nu in één klap met drie⁸⁴ zetels in de Schiedamse raad. Venloos Burger Initiatief, dat ook ontstond uit fel⁸⁵ verzet tegen het azc, kan in één keer rekenen op vier zetels. Een van die zetels is voor ex-PVV’er Donald Fijnje, die van Wilders niet mocht⁸⁶ terugkeren als lijsttrekker. In Best kreeg de nieuwe anti-azc-partij⁸⁷ zelfs acht zetels.⁸⁸

Ook lokaal is er nu sprake van een politiek driestromenland: naast de traditionele linkse en rechtse partijen groeit een derde stroming van radicaal-rechtse partijen die zich vooral profileren op verzet tegen Den Haag. Daar vallen partijen als FVD en PVV onder, maar ook een radicaler deel van de lokale partijen.

Al jaren blijkt uit onderzoeken van het Sociaal Cultureel Planbureau dat de lokale politiek veel groter vertrouwen geniet dan de landelijke.⁸⁹ Maar wat in Den Haag al langer speelt, dreigt nu ook in de gemeenteraad. Versplintering, verharding en een dalend vertrouwen in de politiek. ‘Als je in de raad gaat om altijd “nee” te zeggen, of overal “tegen” te zijn, dan ben je het lokale bestuur aan het ondermijnen’, zegt Ricus Tiekstra, vicevoorzitter van de Vereniging van Raadsleden. ‘Dat is de doodsteek voor de democratie’.⁹⁰

Gemeenteraden hebben steeds minder middelen⁹¹ en steeds meer taken⁹² om uit te voeren, en dus moeten raadsleden voortdurend compromissen sluiten om besluiten te nemen. In de kleinste raden zitten soms maar negen raadsleden. Als één of twee raadsleden zich principieel tegen alles keren, kan dat het werk van de raad snel blokkeren.

Toch is dat precies waar een deel van de nieuwe raadsleden op uit is, blijkt in het hotel langs de snelweg in Dordrecht, waar een wethouder van Leefbaar Vlaardingen⁹³ de zaal toespreekt. ‘Mijn advies is: let een beetje op. Als je écht iets wil voor elkaar wil krijgen moet je concessies doen en samenwerken, anders bereik je niets.’

Samenwerken? De zaal reageert met een oogrol en hoorbaar gemor.

Investico werkt altijd samen met andere media. Zo versterken we de onderzoeksjournalistiek in Nederland.

Lees meer over ons