‘Ik noem het meestal de propagandareis. Ik was achttien, en tien dagen lang omringd door militairen van het Israelische leger.’

Tien jaar geleden reist K. met een groep jongeren door Israël op een Taglit-reis, Hebreeuws voor ‘ontdekking’¹. De reis begint volgens de website van in het noorden net onder het Karmelgebergte, en voert langs Tel Aviv, Jeruzalem, de Dode Zee, het Fort van Massada en de Negev woestijn². De reis wordt betaald en geregeld door de organisatie Birthright Israel³. Zij nam naar eigen zeggen al meer dan 900.000 Joodse jongeren van over de hele wereld mee op zo’n reis. Tijdens de tien dagen maken de jongeren niet alleen kennis met de toeristische highlights, maar ook met de baankansen in het ‘Silicon Valley van het Midden Oosten’, en met Israeli's zelf-zoals studenten, maar ook militairen van de Israel Defence Force (IDF), schrijven ze op de site.

De groep van K. wordt begeleid door vijf IDF-militairen.’De organisatie had gezegd dat ze het heel belangrijk vonden dat je daarmee een band kon opbouwen, daarom waren het vijf hele verschillende types. Eén was nogal pacifistisch, een was een Nederlandse jongen met nationalistische trekken, er was een jongen van kleur. Twee vrouwen, een was meisjesachtig, een wat stoerder… Het voelde heel erg alsof het de bedoeling was dat er voor iedereen iemand was waar je je in kon herkennen.’

‘We kregen bijvoorbeeld een geschiedenisles, maar kritische vragen over de oorlogen in Palestina waren daarbij niet welkom.’

De pacifistische jongen zoekt K. al snel op. Het contact met de soldaat loopt als vanzelf. ‘Het was heel gelijkwaardig. Later in Tel Aviv hebben we elkaar met een groepje ook nog een paar keer gezien.’

Aan het einde van de tien dagen slaapt de groep een nacht in de woestijn, onder de sterren. ‘Te midden van de schoonheid en weidse landschappen kun je een boeiende culturele discussie aangaan met je Israelische peers die stemt tot nadenken’, staat in het online reisschema⁴. Die discussie, vertelt K., was meestal nogal eenzijdig. ‘We kregen bijvoorbeeld een geschiedenisles, maar kritische vragen over de oorlogen in Palestina waren daarbij niet welkom.’

Aan het einde van de reis bezoekt de groep een begraafplaats van IDF-militairen die belangrijk zijn geweest voor de totstandkoming en ‘bescherming’ van Israël. ‘Daar hielden we dan een herdenking, met even stilte’. In haar groep, vertelt ze, overwegen aan het einde van de reis tien van de twintig Nederlandse deelnemers om naar Israël te verhuizen.

Van Nederland naar IDF

Afgelopen week publiceerde het Britse medium Declassified UK cijfers waaruit bleek dat vorig jaar 645 mensen met de Nederlandse nationaliteit in het Israelische leger dienden.⁵ De cijfers werden opgevraagd bij de IDF door de NGO Hatzlacha. Het gaat om mensen met een Nederlands paspoort, naast nog een of meerdere andere nationaliteiten.

Nederlanders sluiten zich dus aan bij het Israëlische leger. Investico ging op zoek naar antwoord op de vraag: hoe loopt de route vanuit Nederland naar de IDF?

Via groepsreizen en gap years in Israël trekt het Israëlische leger jonge mensen aan van over de hele wereld. Jongeren worden op door Israël gefinancierde reizen aangemoedigd om naar Israël te emigreren, en daarmee automatisch dienstplichtig te worden. Ook Joodse jeugdverenigingen in Nederland motiveren jongeren om een tijd naar Israël te gaan om hun steentje bij te dragen aan het beloofde land.

Wie een Israelisch paspoort heeft, is dienstplichtig en moet vanaf zijn achttiende bij de IDF

Investico reconstrueerde in samenwerking met De Groene Amsterdammer en Trouw hoe Nederlanders terecht komen bij het Israëlische leger. We voerden tientallen gesprekken met mensen in de Joods-Nederlandse gemeenschap, over hoe er bij Joodse jeugdverenigingen over Israël gepraat wordt, groepsreizen naar Israël en hoe mensen zich aansloten bij de IDF, ook na 7 oktober 2023. Bijna iedereen die met ons in gesprek ging deed dat op voorwaarde van anonimiteit uit angst voor reacties vanuit hun gemeenschap. Zij worden daarom in dit artikel aangeduid met een letter. Ook spraken we met Israelische en Nederlandse experts over de wervingsstrategie van de IDF en de rol die het Israelische leger speelt in de samenleving. ‘Die jongeren komen vaak gebrainwashed terug.’

Een groot deel van de ruim zeshonderd mensen in de IDF met een Nederlands paspoort zal in Israël geboren mensen betreffen, bijvoorbeeld vanwege een Nederlandse ouder. Volgens de Rijksoverheid wonen er zo’n 12.000 Nederlandse paspoorthouders in Israël.⁶ Wie een Israelisch paspoort heeft, is dienstplichtig en moet vanaf zijn achttiende bij de IDF, tenzij iemand daartoe fysiek of mentaal niet in staat is of ernstige religieuze of ethische bezwaren kan aantonen.⁷

Maar van over de hele wereld reizen er ook uit hun thuisland mensen naar Israël om zich vrijwillig aan te sluiten bij de IDF. Eind 2025 waren er ruim 3700 zogenoemde lone soldiers uit 70 verschillende landen in dienst bij IDF, volgens cijfers gepubliceerd door Nefesh B’Nefesh en Friends of the IDF,⁸ twee Amerikaanse liefdadigheidsorganisaties die lone soldiers financieel ondersteunen.⁹ Volgens de lijst zijn er 21 Nederlanders die de afgelopen drie jaar vrijwillig afgereisd zijn naar Israël om zich daar aan te sluiten bij de IDF.\
Daarnaast heeft Investico cijfers in handen over Nederlandse lone soldiers in de periode 2000-2021 op basis van documenten van de IDF.¹⁰ Aanvankelijk dienden er minder dan tien Nederlanders in de IDF. Dat liep op naar 34 in 2013, en in 2021, het meest recente jaar in de documenten, waren het er 20.

Impliciete nadruk op Israël

Veel Joodse jeugdverenigingen hebben historisch gezien warme banden met Israël, en en hebben vaak een koepel- of zusterorganisatie in het land. Vroeger boden ze vaak opleidingen aan ter voorbereiding op het wonen in kibboetsen.¹¹

Bovenal is het verenigingsleven in eerste instantie 'een sociaal ding', zo zegt Raoul Heertje. Begin jaren zeventig was hij lid van Haboniem, een van de joods-zionistische jeugdverenigingen in Nederland¹². 'En het werd nooit echt uitgesproken, maar onze verbondenheid door het lot, dat voelde heel prettig. Je hoefde allemaal dingen niet uit te leggen. Je voelde wel dat er van alles gebeurd was, maar alsnog in eerste instantie keten en lachen met andere jongeren.'

Investico sprak met Nederlanders die tussen de jaren zeventig en grofweg 2015 lid waren van zo’n jeugdvereniging. Die verenigingen-er zijn er een stuk of vijf in Nederland, waaronder Haboniem, Bne Akiwa, Netzer¹³-organiseren bijvoorbeeld weekenden weg voor jongeren, speciale bijeenkomsten op Joodse feestdagen als Pesach of Poerim, en zomer- of winterkampen. ‘Je moet het zien als een soort scoutingverenigingen, maar dan zonder het kampvuur en schepje’, zegt P.

De jeugdverenigingen zijn ideologisch verschillend. Haboniem, waar Raoul Heertje lid van was, is een seculiere, socialistisch-zionistische variant. Daarnaast is er Bne Akiwa, een orthodox-zionistische organisatie, met veel meer nadruk op de religieuze kant van het jodendom. Netzer is de vereniging voor de liberaal joodse gemeente, en Hasjalsjelet voor de orthodoxen.

Wat de organisaties gemeen hebben, is de impliciete nadruk op Israël. De meesten zijn zionistisch: het ontstaan - en ook vooral het voortbestaan - van Israël speelt een belangrijke rol. ‘Binnen de gemeenschap wordt Israël toch vaak gelijkgesteld aan Joods zijn, mensen voelen het enorm in hun identiteit’, zegt E. ‘Die connectie met Israël wordt enorm gepromoot bij alle verenigingen’, zegt ook P.

De jeugdverenigingen zijn meer dan alleen sociale plekken, legt Heertje uit

Neem Haboniem, de seculiere vereniging. Kinderen worden op hun zevende lid, volgens hun website. Rond je elfde 'leer je al meer over Israël', is daar te lezen, iets wat uitmondt in 'je Israëlreis in de zomer' vier jaar later. De Haboniemer 'begrijpt de ideologie, heeft ervaren wat activisme is' rond zijn zestiende, en heeft een eigen band met Israel opgebouwd, staat ook op de site. Bijvoorbeeld door 'een tussenjaarprogramma in Israël, en sommigen gaan er na hun studie (tijdelijk) wonen.'¹⁴

'Bij Bne Akiwa was dat ook zo, daar ging het echt over het heft in eigen handen nemen om iets op te bouwen in Israël’, zegt P. Dat is ook niet gek. Waar Haboniem geen nadrukkelijke banden heeft met de Israëlische overheid, is dat voor Bne Akiwa, de orthodox-zionistische jeugdvereniging, anders. De Nederlandse tak wordt geleid door een vertegenwoordiger van de Jewish Agency, een organisatie die door de Israëlische overheid belast is met hulp aan Joden die naar Israël willen migreren¹⁵. Volgens Bne Akiwa zelf lukt dat ook: de Nederlandse afdeling heeft 'een van de hoogste Aliyah-percentages in Europa' onder hun jeugdleden, zo zegt de wereldwijde organisatie.¹⁶ 'Aliyah' is de officiële Israëlische term voor Joodse immigratie naar het land.¹⁷

Er is ook nog één Israelische jeugdvereniging in Nederland, gelieerd aan Israelische overheid: de Tzofim. Dat is de officiële Israelische padvindersbeweging, onder toezicht gesteld van het Ministerie van Onderwijs,¹⁸ met wereldwijde afdelingen. In Nederland is er sinds 2011 ook een afdeling.¹⁹ De voertaal bij de vereniging is Hebreeuws en het biedt programma's aan gericht op kinderen in Nederland met Israëlische ouders.

De jeugdverenigingen zijn meer dan alleen sociale plekken, legt Heertje uit. 'Want vervolgens werd je van alles bijgebracht, ook allemaal lulverhalen zoals ik later heb gemerkt, over Israël, het zionistische verhaal. Een land zonder volk, voor een volk zonder land, dat soort dingen. Wat je bijgebracht werd over Joods bewustzijn, dat werd ook gelijk vermengd met een soort verbintenis met het zionisme.'

‘Levensveranderende reis’

Voor iedereen die niet via familie of de jeugdvereniging naar Israël reist, is er altijd nog de Birthright-reis. Zij financieren reizen zoals die K. maakte. 'Ik kreeg een berichtje van iemand die ik vaag kende op Facebook: jij bent toch Joods, ik ook, wil je mee op Birthright-reis?’, zegt E., die toen zelf ook die reis maakte. ‘Je komt er altijd mee in aanraking.’

Het ‘cadeau’²⁰, zoals de reis steevast op de website wordt genoemd, heeft tot doel om de banden tussen de Joodse diaspora en Israël te versterken. ‘Misschien worden jullie wel levenslange vrienden’²¹aldus de website. Wereldwijd gaan er jaarlijks tienduizenden mensen op Birthright-reis.²² Wie een Joodse ouder²³ heeft en tussen de achttien en zesentwintig is, mag mee.²⁴

Birthright Israel is een internationale organisatie grotendeels gefinancierd door particuliere donoren. Ook de Israëlische overheid en de Jewish Agency dragen financieel bij.²⁵\
‘Dit cadeau klinkt te mooi om waar te zijn. Wat is het addertje onder het gras?’, zo staat op de Birthright website. Een reis die helemaal betaald en geregeld wordt, wat staat daar tegenover? 'Niks', meldt de organisatie opgewekt. Tachtig procent van de deelnemers noemt de reis een ‘levensveranderende ervaring’²⁶.

Tussen 2000 en 2012 verhuisden 1 op de 20 mensen die zo’n reis deed naar Israël

Levensveranderend is het zeker voor veel deelnemers. Tussen 2000 en 2012 verhuisden 1 op de 20 mensen die zo’n reis deed naar Israël²⁷. Dit aantal laat nog een heel andere groep buiten beschouwing, namelijk de leden van jeugdverenigingen, die met de groepsreizen ook een belangrijke rol spelen in het motiveren van de Joodse diaspora om naar Israël te verhuizen. Aliyah, ‘opstijging’ in het Hebreeuws, verwijst naar het verplaatsen naar het Heilige Land. ‘Het is heel veelzeggend dat er zo’n apart woord aan wordt gegeven’, zegt K. ‘Niet gewoon verhuizing.’

Heel belangrijk hierbij is de leeftijd van de deelnemers. Naast dat je Joods moet zijn en het je eerste keer in Israël moet zijn, is er nog een derde eis: Birthright is alleen voor jongeren onder de 27. Dat is ook de leeftijd waarop nieuwe immigranten in Israël dienstplichtig zijn.²⁸

Kapitein Rebecca uit Den Haag

‘Vanavond willen we aandacht voor een verhaal dat onder de radar is gebleven. Het gaat om Kapitein Rebecca, die recent een tragische dood is gestorven’, vertelt een nieuwslezer van de Israëlische televisiezender i24 News op 31 januari 2024 vanuit de studio in Tel Aviv²⁹. Eronder is in beeld voortdurend een banner te zien: ‘Israel at war day 117’.

Er worden foto’s getoond van een lachende vrouw met donker haar en bruine ogen. Ze draagt een groen Israelisch legeruniform en heeft een automatisch geweer in haar handen. Snel na de beelden wordt er een videoverbinding gemaakt met Robbert, de vader van Rebecca, die inbelt vanuit zijn werkkamer in Den Haag.

Hij vertelt trots over het leven van zijn dochter, die in januari 2024³⁰ overleed terwijl ze verlof had van het Israelische leger. Na haar eindexamen koos Rebecca ervoor om naar Israël te verhuizen. 'Als een Jood tussen Joden, als een vechter tussen vechters, als een idealist tussen idealisten’ zegt haar vader in de uitzending. Na haar verhuizing sloot Rebecca zich aan bij de Israeli Defence Force (IDF). Ze maakte haar diensttijd af tot maart 2023, maar besloot na 7 oktober terug te keren als reservist³¹.

Rebecca groeide op in Den Haag en ging een maand na haar bat mitswa - ze is dan twaalf jaar oud - voor het eerst naar Israël met haar vader, Robbert. Haar band met het land, zo is te lezen op haar online condoleanceregister, begon bij de Joodse jeugdvereniging Haboniem, waar ze ook een jaar bestuurslid was. Uiteindelijk kwam ze via Nachshon Mechina³², een soort jongerenkamp in Israël gericht op voorbereiding op de IDF, bij het Israëlische leger.

In maart 2023 eindigt haar verlengde diensttijd bij de zogenoemde 414 Field Intelligence Battalion, die verantwoordelijk is voor het bewaken van de grens met Gaza. Op 7 oktober 2023 kwamen militairen van haar om bij de aanslagen van Hamas, en meldde ze zich om 14:00 u ‘s middags als reservist, schrijft haar vader in een e-mail aan ons³³. Een week later werd ze gevraagd voor de Air Defence Missiles unit, waar de Iron Dome wordt aangestuurd, waar ze als officier diende.

Rebecca was loyaal aan het Israëlische leger, maar stond in haar vrije tijd te protesteren tegen Netanyahu, schreef de Volkskrant na haar overlijden³⁴. Volgens haar vader sluit dit elkaar niet uit, laat hij in zijn reactie weten. ‘De enige manier om wat te veranderen is door wat te doen.’ Hij schrijft verder dat ze ‘bij haar eenheid wilde blijven, ook toen ze ziek werd. Ze is uiteindelijk, mede door fysieke en psychische uitputting, aan een bacteriële herseninfectie overleden.’\
Robbert legt op het Israëlische journaal uit dat hij vanuit Israël en de IDF veel steun krijgt. In Nederland gaat dat een stuk moeilijker: ‘We worden hier omringd door mensen met een compleet ander idee van wat er speelt in Israël, en dan zeg ik het nog mild’. Aan het einde van het gesprek benadrukt de nieuwslezer: 'Het is een enorm verlies voor het leger, het is een verlies voor Israël’.

Rekruteren uit Nederland is illegaal

Mag je je als Nederlander eigenlijk zomaar aansluiten bij een vreemde krijgsmacht? De Israelische overheid informeert zich hier zorgvuldig over, blijkt uit een gelekt document van het Israelische ministerie van Justitie³⁵. De memo uit 2019³⁶ is opgesteld door een Nederlands advocatenkantoor op verzoek van dat ministerie, met een overzicht van alle relevante Nederlandse wetgeving. In dezelfde periode vraagt het ministerie door heel Europa om zulke juridische adviesstukken: we vinden soortgelijke memo's voor Spanje³⁷, Zwitserland³⁸ en meer landen³⁹.

Voor Nederland is de zaak helder: 'Er [is] geen enkele regel in het strafrecht die Nederlandse staatsburgers weerhoudt van toetreding tot de IDF, omdat Israël vanuit Nederlands perspectief geen vijandige staat is’⁴⁰.

Wel concludeert het memo dat rekruteren voor de IDF in Nederland illegaal is. En dat betekent alle vormen van rekruteren, zo benadrukken de Nederlandse advocaten. 'Van face-to-face contact op een schoolplein of in een nachtclub, tot digitale communicatie zoals rekruteringswebsites.' Het is zelfs zo, zo voegen ze toe, 'dat het rekruteren niet eens succesvol hoeft te zijn. Slechts een poging doen om mensen te overtuigen bij een vreemde krijgsmacht te gaan, is al illegaal.'⁴¹

De Israelische samenleving is zwaar gemilitariseerd

Het strikte verbod zal Israël niet in de problemen brengen, zo zegt Lior Yohanani⁴². Hij is als academisch onderzoeker gespecialiseerd in buitenlandse militairen in de IDF. 'Ze kunnen niet in het buitenland zomaar propageren dat ze mensen voor de IDF willen werven. Zelfs niet in de VS. Dus in plaats daarvan presenteren ze het gewoon als een Aliyah-programma. Dan is het verhaal ineens anders en gewoon verteerbaar. Je moedigt immigratie aan, niet militaire dienst. En dát is geen probleem.'

Want wie na een Birthright-reis besluit Aliyah te maken is in principe dienstplichtig⁴³: dat is iedere Israelische staatsburger tot 27, met uitzondering van ultraorthodoxe joden. Je kunt er in sommige gevallen voor kiezen om niet in dienst te gaan, bijvoorbeeld vanwege studie of omdat je pacifist bent, maar veel mensen zullen juist graag in dienst gaan⁴⁴.

In Jeruzalem of Tel Aviv op straat zijn overal wapens. Niet alleen is de IDF overal aanwezig, het is ook toegestaan om als burger een wapen te hebben, mits je het zichtbaar draagt. De Israelische samenleving is zwaar gemilitariseerd, vertellen verschillende mensen die we spreken.

‘Het leger is zowat heilig, want dat is de lifeline van het land. Bijna iedereen staat erachter en iedereen heeft erin gezeten’ legt P. uit. ‘Het staat goed op je CV. Als je aan het front gevochten hebt, dan ben je iemand. Daar wordt ook over opgeschept.’

‘Als je in het leger gaat, word je eerst op je zestiende en zeventiende uitgebreid getest’, vertelt B., die zelf ook lang in Israel woonde. ‘Je krijgt een score op basis van intelligentietesten, interviews en je afkomst. Alleen de hoogst scorenden komen in gevechtseenheden of in de inlichtingendiensten terecht.'

Wat je in het leger doet en welke rang je hebt, is vervolgens voor de rest van je leven heel bepalend, zegt ze. ‘Het is een beetje zoals een studentenvereniging: als je in een hogere rang zat kom je in een wereld waar iedereen elkaar ook de hoge functies toeschuift. Als je bijvoorbeeld in de prestigieuze Unit 8200 zat, kwam iedereen daar vervolgens op hoge posities binnen high-tech en defensiebedrijven terecht. Het is voor jongeren niet makkelijk om zich daaraan te onttrekken.'

Wie goed in de Israelische samenleving wil integreren, accepteert dus de dienstplicht. Het vormt een fundament van het sociale leven, ook na de diensttijd. ‘Het zijn de bijzonderste drie jaar. Je maakt er vrienden voor het leven’, vertelt de pacifistische IDF-soldaat aan K. tijdens haar reis.

‘Ik ken een verhaal van een jongen die in Nederland een beetje verloren was, maar na Birthright helemaal geïnspireerd terugkwam, vol positieve verhalen over een moreel hoogstaand leger. Zijn ouders waren blij dat hij eindelijk aansluiting had gevonden. Hij overweegt nu bij het leger te gaan', vertelt B.

Bootcamps en belastingvoordelen

Eenmaal bij het leger heet een migrant zonder ouders in Israël een ‘lone soldier’.*⁴⁸ De overheid rolt een rode loper uit voor zulke buitenlandse jongeren met militaire ambities. Neem bijvoorbeeld Garin Tzabar, een samenwerking tussen 'de IDF, de padvindersbeweging, het ministerie van Defensie en het ministerie van Immigratie' die in 1991 is opgericht.⁴⁹ De buitenlandse jongeren volgen een soort bootcamp*, wonen samen in een kibboets, leren Hebreeuws⁴⁵, krijgen hulp bij al het papierwerk⁴⁶ en krijgen toeslagen en belastingvoordelen-van kwijtgescholden gemeentelijke belasting tot korting op hun energierekening.⁴⁷

'Tegenwoordig zijn de kinderen van de Tzofim-beweging nog maar een klein deel van de mensen die gebruik maken van Garin Tzabar', zo zegt onderzoeker Yohanani. 'Veel meer zijn het jongeren van Haboniem en Bne Akiwa, of jongeren die helemaal geen link met een jeugdbeweging hebben.'

Het is niet alleen de Israëlische staat die nieuwkomers helpt. Allerhande particuliere organisaties en stichtingen - Nefesh B'Nefesh, Friends of the IDF en minstens vijftien anderen - voorzien de nieuwe militairen in hun behoeften.⁵⁰ Ze organiseren grote diners⁵¹, doneren meubilair⁵² en kleding⁵³, en af en toe wordt een ouder ingevlogen om de heimwee te dempen.⁵⁴

Lone soldiers - die voor het grootste deel tussen de 18 en 21 jaar oud zijn⁵⁵ - hebben het namelijk over het algemeen zwaarder dan militairen die goed geïntegreerd zijn in de Israëlische samenleving. Ze vallen cultureel buiten de boot en spreken vaak geen Hebreeuws. De zelfmoordcijfers liggen vergeleken met Israelische militairen veel hoger.⁵⁶

Hoewel Israël al decennia investeert in buitenlandse militairen, zal dat niet voor hun militaire waarde zijn geweest. 'Het is maar de vraag of de flinke investeringen in lone soldiers in verhouding staan tot hun daadwerkelijke bijdrage aan het leger', zegt ook Yohanani.

Maar sinds 7 oktober ligt aansluiten bij de IDF ook steeds gevoeliger

Het is eerder de symbolische waarde die alle subsidies en programma's verklaart. ‘Als zo’n lone soldier teruggaat naar zijn synagoge in Nederland en een speech houdt over zijn ervaringen bij de IDF is dat goede promotie. Er wordt van je verwacht dat je een ambassadeur voor Israël wordt,’ vertelt Yohanani.

Voor zo’n ambassadeur is het de bedoeling dat je een positief beeld promoot, zoals de veel herhaalde claim dat de IDF ‘het meest morele leger ter wereld’⁵⁷ is en dat de IDF militairen bestraft die over de schreef gaan. ‘Mensen in Israël willen dat ook graag geloven, omdat je het onderdeel is van ieders leven’, vertelt B. Jongeren die in het leger hebben gezeten komen ‘gebrainwashed’ terug: ‘Ze vertellen zelf ook vaak vol trots over alle regels die de IDF heeft om het allemaal zo ethisch zuiver mogelijk te maken, zoals schieten op benen in plaats van de romp.’

En als militairen weer teruggaan naar Nederland blijven ze reservist bij de IDF, die opnieuw een oproep kunnen krijgen. Zo werden vier dagen na de aanslag van Hamas op 7 oktober 2023 door het Israëlische leger wereldwijd 300.000 reservisten opgeroepen om terug te keren en te vechten.⁵⁸

Sinds 7 oktober is er nieuwe motivatie om in de IDF te dienen of terug te keren onder buitenlanders die zich betrokken voelen bij Israël. S. vertelt: ‘De zoon van een kennis is onlangs daar naartoe gegaan om zich aan te sluiten bij de IDF. Vanuit de gemeenschap wordt er regelmatig geïnformeerd hoe het met hem gaat.’ ‘Ik ken iemand die zich vrijwillig bij de Israëlische ambassade in Nederland heeft aangemeld om zich aan te melden bij IDF’, vertelt E. En: ‘Ik ken denk ik meer dan veertig mensen die zijn teruggegaan sinds 7 oktober’.

Maar sinds 7 oktober ligt aansluiten bij de IDF ook steeds gevoeliger. De afgelopen twee jaar ontstond consensus in internationaal recht dat de IDF zich in Gaza schuldig maakt aan genocide en op de Westelijke Jordaanoever aan apartheid, beiden voor het Openbaar Ministerie vervolgbaar als een Nederlander daar direct bij betrokken is.

Eind augustus 2025 melden Israëlische media dat de IDF van plan is om actief te gaan werven onder buitenlandse jongeren, met name in Frankrijk en de VS.⁵⁹ Het wordt voor het leger steeds belangrijker om nieuwe rekruten te vinden omdat Israëls militaire campagnes aanhouden, en de ultra-orthodoxe gemeenschap dienstplicht blijft weigeren. Hoe de IDF hierbij het verbod op rekruteren, zoals dat in Nederland bijvoorbeeld geldt, gaat omzeilen, blijft onbenoemd.

Voor Yohanani, die al jarenlang onderzoek doet naar lone soldiers, komt dit als een verrassing. 'Dit is echt een grote verandering. Hoe dit er precies uit gaat zien is nog onduidelijk. Maar alleen al dat ze dit van plan zijn, om strategisch en militair in te zetten op buitenlandse rekruten, is volstrekt nieuw.'

De volledige namen van bronnen in dit artikel zijn bekend bij de hoofdredactie.

**Geen van de verenigingen die wij hebben genoemd en benaderd voor een reactie hebben gereageerd op onze bevindingen

Investico werkt altijd samen met andere media. Zo versterken we de onderzoeksjournalistiek in Nederland.

Lees meer over ons