De Israëlische hoogleraar en reservist-commandant Shahar Kvatinsky was afgelopen november in Groningen aanwezig bij het startevenement van het internationale onderzoeksproject React, dat wordt geleid door de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Dat blijkt uit een foto die door de onderzoeksgroep van Kvatinsky op haar website is gepubliceerd.

Eerder onthulden Investico en Trouw dat Kvatinsky naast hoogleraar Elektro- en Computertechniek aan de Israëlische Technion-universiteit ook reservist-luitenant-kolonel is in het leger. Hij diende meerdere malen in Gaza en Libanon sinds 7 oktober 2023. Op zijn openbare Facebook-profiel plaatste hij in 2023 en 2024 foto’s waarop hij in legeruniform voor verwoeste flatgebouwen staat, en waar hij in uniform aan tafel zit bij de Israëlische premier Netanyahu.

In januari 2024 stond Kvatinsky’s naam bovendien onder een brief waarin Israëlische officieren de legerleiding opriepen om geen humanitaire hulp tot Gaza-Stad toe te laten, en niet toe te staan dat ziekenhuizen in Gaza-Stad operationeel zijn. Hij ontkent dat hij de brief uit januari 2024 heeft ondertekend, en zegt niet te weten hoe zijn naam daarop is beland.

Zijn aanwezigheid bij het startevenement is opmerkelijk, aangezien de universiteit eerder aangaf ‘geschrokken’ te zijn van de onthulling over Kvatinsky’s betrokkenheid bij de Israel Defense Forces. Na de publicatie van Trouw en Investico schortte de RUG in dit project de samenwerking op met Kvatinsky en de Israëlische Technion-universiteit die hij vertegenwoordigt. Twee weken later werd die opschorting beperkt tot directe samenwerking tussen onderzoekers van de RUG en Technion, die eind 2027 gepland staat.

“Onaanvaardbaar”, reageert promovendus Alina Achenbach, actief in de Groningse protestbeweging. “Het gaat hier om wetenschappelijke integriteit. Dit was een kans voor het bestuur om te laten zien dat ze hun verantwoordelijkheid nemen.”

Eerst hoopte Achenbach nog dat de opschorting een kentering was in hoe de universiteit omging met wat zich afspeelt in Gaza, maar die hoop is nu verdwenen. “De afgelopen twee jaar heeft de RUG alleen maar onderzoeken aangekondigd en tijd gerekt. Nu relativeren ze hun eigen verantwoordelijkheid weg en minimaliseren ze hun betrokkenheid in dit project. Echte beslissingen over hun gevoelige samenwerkingen met Israël blijven uitgesteld worden. Ondertussen blijven ze Technion en Kvatinsky stiekem uitnodigen, terwijl ze in hun communicatie hebben benadrukt dat die samenwerking nog onderzocht werd en pas in 2027 zou plaatsvinden.”

“Het klopt dat de heer Shahar Kvatinsky aanwezig was bij de kick-off bijeenkomst van het React Doctoral Network”, zegt de bestuurswoordvoerder van de universiteit. “Zijn aanwezigheid bij deze algemene startbijeenkomst is geen directe één-op-één- samenwerking met de RUG.”

In het Europees gefinancierde onderzoeksproject React werken elf universiteiten samen aan energiezuinige computers en worden promovendi opgeleid. Volgens de RUG ging het hier om een algemene startbijeenkomst, die “primair gericht was op de opzet en organisatie van het project en niet gewijd was aan de inhoud van onderzoek”.

De RUG werkt nog aan een advies over de mogelijke samenwerking die in 2027 zal plaatsvinden. De universiteit wil voor dat onderdeel van het project een betere inschatting maken van het risico op misbruik van kennisoverdracht. De kennis die wordt ontwikkeld in het project geniet namelijk ook belangstelling van de wapenindustrie. Tot dat advies er is en een besluit is genomen, blijft de RUG vooralsnog betrokken in het project samen met de Technion-universiteit en met Kvatinsky.

Wij blijven onderzoek doen naar de banden tussen Nederlandse instituties en het Israëlisch militair-industrieel complex. Tips? Mail naar elbouchtili@platform-investico.nl, veen@platform-investico.nl of woutersen@platform-investico.nl.