Nieuws

Minister verwijderde heimelijk anti-Palestijnse tweets vlak voor aantreden

Oud-minister Geoffrey van Leeuwen verspreidde na 7 oktober berichten van islamofobe, anti-Palestijnse en extreemrechtse accounts met desinformatie over de Gaza-oorlog op X. Hij deed dit voordat hij namens de VVD in december aantrad als plaatsvervanger voor de minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (BHOS). Vlak voor zijn aantreden werden deze berichten verwijderd. Dat blijkt uit gelekte screenshots van de verwijderde berichten in handen van Investico.

Van Leeuwen was van begin december tot half april interim-minister BHOS. Mark Rutte neemt Van Leeuwen - die bekend staat als zijn vertrouweling - dit najaar mee naar de NAVO.

Meerdere berichten die Van Leeuwen verspreidde bevatten desinformatie over de oorlog, zoals tweets van het account ‘Imam of Peace’, dat beheerd wordt door de extreemrechtse en islamofobe denker Mohammad Tawhidi. Ook posts van accounts als Visegrad24 en Mario Nawfal werden geliked. Beiden behoren tot de meest invloedrijke pro-Israëlische desinformatieverspreiders op X, volgens persbureau Bloomberg en de Universiteit van Washington.

Blijf op de hoogte van onze onderzoeken. Meld je aan voor de nieuwsbrief

Ook vond de voormalig minister een bericht ‘leuk’ met een verwijzing naar de bekende samenzweringstheorie ‘Pallywood’, waarin wordt geclaimd dat beelden van menselijk leed uit Palestijnse gebieden allemaal in scène zouden zijn gezet om anti-Israëlische sentimenten aan te wakkeren. In de betreffende tweet deelde Imam of Peace een video van een Palestijnse moeder die in een ziekenhuis haar gewonde zoon bezoekt en schreef erbij: ‘He’s fine, it’s just an act mommy. It’s called Pallywood’. AP News en Alt Media bestempelden de desbetreffende tweet als desinformatie: de man op beeld is wel degelijk gewond, hij probeerde enkel zijn moeder gerust te stellen.

Een ander door Van Leeuwen gedeeld bericht is een video van een Israëlische legerwoordvoerder, waarin hij in een ruimte onder een ziekenhuis wijst naar een lijst met ‘namen van terroristen’ in het Arabisch, waarop de dienstroosters van Hamas-strijders te zien zou zijn. Ook dit bleek niet waar: uit een vertaling van het document blijkt dat het geen namen bevat, maar in plaats daarvan een kalender met de dagen van de week, schreef onder meer France24.

Van Leeuwen verklaart zijn likes in een reactie als manier om berichten op te slaan. ‘Als ik een bericht zie dat ik op een later moment beter wil lezen, wil terugkijken of wil zien of dit een breder verhaal aan het worden is, like ik deze.’ Volgens hem zit daar ‘geen brede en diepe afweging achter’. De oud-minister kon niet aan Investico vertellen waarom dan besloten is de berichten heimelijk te verwijderen. Hij gaat ook niet in op de vraag of hij de inhoud van deze specifieke tweets goed- of afkeurt, noch op vragen over of het wenselijk is als een aanstaand minister op deze manier desinformatie verspreidt.

Van Leeuwen was in zijn ministerfunctie onder meer verantwoordelijk voor het bevriezen van de steun aan de VN-hulporganisatie United Nations Relief and Work Agency (UNRWA), die Palestijnen voorziet van humanitaire (nood)hulp. Dit na aantijgingen vanuit Israël dat er 12 UNRWA-medewerkers betrokken zouden zijn geweest bij de aanval van 7 oktober vorig jaar.

Zodra de UNRWA de aantijgingen bekendmaakte en een onderzoek aankondigde, bevroren zo’n 15 donorlanden hun steun aan de VN-organisatie. Op het ministerie wordt aangekondigd dat advies over de kwestie zal volgen, dat blijkt uit e-mails van het ministerie opgevraagd door Al Jazeera op basis van de Wet open overheid (Woo). Van Leeuwen kondigt aan dat Nederland de steun voor UNRWA stillegt nog voor de adviesnota van zijn ambtenaren verstuurd is. Verschillende anonieme ambtenaren bevestigden aan Investico dat Van Leeuwen het besluit nam zonder ruggespraak met het ambtelijk apparaat: “Dit is niet hoe het hoort te gaan”.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken laat in een reactie weten niet te communiceren over in hoeverre minister Van Leeuwen intern advies heeft gekregen voor zijn beslissing. Verder is het ministerie “op geen enkele manier betrokken geweest bij het gebruik van X door de heer Van Leeuwen” voordat hij minister werd. “Toen Van Leeuwen aantrad als minister, is zoals gebruikelijk een social mediateam zijn X-account gaan beheren.”

Afgelopen maanden hervatten donorlanden nagenoeg allemaal de steun aan UNRWA, vanwege de cruciale rol van de hulporganisatie in Gaza, en het feit dat Israël geen bewijs heeft geleverd om de beschuldigingen te onderbouwen. Nederland heeft aangekondigd de steun pas te hervatten als UNRWA verbeteringen doorvoert, de verwachting is dat het aanstaande kabinet Schoof zal beslissen over het al dan niet hervatten van de steun.

Lees het onderzoek

Onafhankelijke onderzoeksjournalistiek is onmisbaar in een democratie. Word nu Vriend van Investico en versterk de onderzoeksjournalistiek in Nederland.

Word vriend