Onderzoek van De Groene Amsterdammer laat zien dat de belangen van de gassector en de energie-intensieve industrie een doorslaggevende invloed hebben op het Nederlandse energiebeleid. De overheid bewijst lippendienst aan groene energie, maar kiest consequent voor gas en voor goedkope, door kolen opgewekte, elektriciteit. Door een gedetailleerde reconstructie van ontwikkelingen in de energiewereld in de afgelopen tien jaar laat het onderzoek zien waarom juist deze keuzes zijn gemaakt. De kostbare investeringen in gasleidingen, gasopslag en kolencentrales hebben grote gevolgen voor de omschakeling naar groene energie. Ze zullen de transitie op z’n minst vertragen en op z’n ergst blokkeren.

lvgk-groot

Onderdeel van dossier

De moeizame overstap naar groene energie

Nederland is dé fossiele energieleverancier van Noordwest-Europa.

Zo heeft Nederland zich met succes ingespannen om de ‘gasrotonde’ van Europa te worden: een knooppunt van internationale gasstromen, pijpleidingen en handel. Er werd ongeveer acht miljard euro geïnvesteerd in infrastructuur in binnen- en buitenland. Staatsbedrijf Gasunie kocht voor 2,15 miljard euro een Duits gasnetwerk; een investering waarop later maar liefst 1,52 miljard moest worden afgeboekt. Voor de gasrotondestrategie is nooit een economische onderbouwing gegeven, maar ze betekent dat de Nederlandse staat de komende vijftig jaar een belangrijke fossiele speler blijft.

Ook op het gebied van elektriciteit maakt Nederland keuzes die ertoe leiden dat we nog voor decennia vastzitten aan fossiele brandstoffen. Onder druk van een jarenlange lobby van de energie-intensieve industrie heeft het ministerie van Economische Zaken zich ingespannen om meer kolencentrales in Nederland te krijgen. Door Europese energieproducenten werd vijf miljard euro geïnvesteerd in drie nieuwe centrales op de Maasvlakte en in de Eemshaven. De  nieuwe kolencentrales, die nog moeten gaan draaien, zullen er nog voor tenminste veertig jaar staan en een omschakeling naar groene energiebronnen tegenhouden. Concurrentie van grote hoeveelheden wind- en zonne-energie zet de winstgevendheid van de toch al niet erg goed renderende centrales alleen maar verder onder druk, en is daarom – bezien vanuit de nieuwe kolencentrales en hun eigenaren – ongewenst.

Terwijl de overheid zo consequent inzette op meer kolen en gas ging ze gewoon verder met het formuleren van groene doelen. In het regeerakkoord werd afgesproken om zestien procent duurzame energie te halen in 2020. Maar de subsidie die daarvoor wordt uitgetrokken, is bij lange na niet genoeg om een sprong naar duurzaam te maken. Terwijl buurlanden besluitvaardig inzetten op groen lijkt Nederland dé fossiele energieleverancier van Europa te worden. Als u op koude dagen stroom nodig heeft, dan kunnen we leveren. Had u liever gas, dan kunnen we u dankzij de gasrotondestrategie ook helpen.

Auteurs

default-person

Jelmer Mommers

Jelmer Mommers is sinds mei 2015 fulltime correspondent Klimaat en Energie bij De Correspondent. Hij werkte eerder als onderzoeker en …
Profiel-pagina
54-Investico-07-06-201700934

Huib de Zeeuw

Huib studeerde journalistiek, Internationale Betrekkingen en...

Huib studeerde journalistiek in Ede en Arabische taal & cultuur en Internationale Betrekkingen aan de Universiteit van Amsterdam. Huib …
Profiel-pagina
54-Investico-07-06-201701200

Thomas Muntz

Thomas is docent masterclass en is filosoof en politicoloog...

Thomas is filosoof en politicoloog en doceert in de masterclass onderzoeksjournalistiek. Hij is tevens docent politieke filosofie en …
Profiel-pagina

Belia Heilbron

Belia studeerde journalistiek in Utrecht en sociologie aan de...

Belia studeerde journalistiek in Utrecht en sociologie aan de Universiteit van Amsterdam. Voor Investico schreef ze onder meer over energie …
Profiel-pagina